ضرورت بوجاری و ضدعفونی بذر گندم قبل از کاشت

برای دستیابی به میزان محصول گندم با کیفیت و عملکرد بالا ، رعایت نکات فنی مهمی از جمله انتخاب بذرهای خوب و سالم و انجام عملیات بوجاری و ضدعفونی بذر از قبل کاشت ، از اهمیت خاصی برخوردار است . با توجه به اینکه خصوصیات گیاهان با بذر کاشته شده منتقل می شود . از این رو بذر مصرفی برای کاشت باید :

Ø سالم باشد ( یعنی از نظر ظاهری سالم و بدون بیماری و شکسته و آسیب دیده نباشد ، زیرا بذر شکسته و یا بیمار ، گیاه ضعیفی تولید می کند که در برابر آفات و بیماریها و وضعیت نامساعد آب و هوایی نمی تواند مقاوم باشد )

Ø خالص باشد ( یعنی بذر با مواد دیگر مانند بذر علفهای هرز ، سنگ ، کلوخ و مواد دیگر مخلوط نباشد )

Ø دارای اندازه مناسب باشد ؛ زیرا بذرهای ریز و چروکیده ، مواد غذایی کم و قدرت سبز شدن کمتری دارند .

Ø قدرت و سرعت جوانه زنی بالاتری داشته باشد ( بذر ، توانایی سبز شدن سریع داشته باشد . بذرهای تازه ،ر از قدرت جوانه زنی بالاتری برخوردارند . در صورتی که کشاورزان مجبور باشند از بذرهای قدیمی استفاده کنند ، بهتر است به عواملی همچون محل نگهداری بذر ، وضعیت انبار ، میزان رطوبت بذر و تهویه آن توجه کنند )

Ø بذر انتخاب شده از نظر رسیده بودن نیز بذر کاملی باشد .

بهترین و مطمئن ترین روش تهیه بذر ، مراجعه به نزدیکترین مرکز خدمات جهاد کشاورزی است که ازطریق شرکت خدمات حمایتی ، بذر مرغوب را در اختیار گندم کاران قرار می دهند .

بوجاری کردن بذور

با دستگاه های بوجاری می توان بذر را به منظور عاری کردن از مواد خارجی از قبیل سنگ و کلوخ و مواد ناخالص دیگر تمیز کرد . اگر عمل بوجاری انجام نشود ، وجود سنگ ، کلوخ و مواد ناخالص دیگر غیر از بذر گندم ، سبب مسدود شدن نازل های بذر کار میشود . و ریزش بذر را در زمان کاشت با مشکل مواجه می کند و مزرعه تراکم مناسبی نخواهد داشت .

اگر بذر علف هرز همراه بذر باشد ، وجود آن باعث آلوده شدن مزرعه می شود و علف های هرز با استفاده از آب و مواد غذایی موجود در خاک ، سریع تر از بذر اصلی ( گندم ) رشد می کنند و سبب ضعیف شدن گیاه گندم می شوند که در نهایت ، کاهش عملکرد را به دنبال خواهد داشت و هزینه مبارزه با علف های هرز نیز به سایر هزینه های تولید اضافه خواهد شد . بنابرین ضروری است قبل از کاشت ، بذر کاملا پاک و تمیز باشد .

روش های بوجاری

به دو صورت دستی و ماشینی انجام میگیرد . در روش دستی بوجاری کردن با استفاده از باد دادن و غربال انجام می شود . انجام عمل بوجاری ماشینی ، دقیق تر و سریع تر از روش دستی است .

ضدعفونی بذر

برای جلوگیری از حمله آفات و بیماری ها در دوره رشد گیاه ، باید بذر را ضدعفونی کرد . با انجام عمل ضدعفونی ، به راحتی می توان بیماری سیاهک غلات را کنترل کرد .

انتخاب مواد ضدعفونی کننده و میزان مصرف آن

برای انتخاب مواد ضدعفونی کننده و میزان مصرف آن با کارشناسان مراکز خدمات جهاد کشاورزی مشورت کنید تا مواد اثر گذار و با کیفیت را به کار گیرند ؛ زیرا سم انتخابی باید دارای ویژگی هایی از قبیل اینکه آفت و بیماری ها را کنترل کند یا حداقل از شدت آن بکاهد ، برای انسان و دام سمی نباشد ، سمیت آن در خود گیاه باقی نماند و به کار گیری آنها آسان و به صرفه باشد .

روش های ضدعفونی بذر

1. روش بشکه های دوار: برای ضدعفونی کردن بذر می توان از بشکه های دوار استفاده کرد . در این روش ، بذر و سم را داخل بشکه میریزند و با یک دسته ، حول محوری دایره ای شکل می چرخانند.

2. روش بیل و پارو : این روش در انبار سر پوشیده انجام میشود و بعد از ضد عفونی ، باید بذر را زیر چادر یا پوشش نایلونی قرار داد یا اینکه داخل کیسه ریخت . این دو روش برای مقدار بذرهای کم و محدود توصیه میشود .

3. روش ضد عفونی با ماشین بوجاری : ضدعفونی با ماشین بوجاریبهترین روش است . در این روش ، دقت دستگاه بوجاری مهم است . چون در مخزن باید به مقدار لازم سم وجود داشته باشد و دستگاه به طور مرتب کنترل شود .

توصیه های فنی لازم درباره ضد عفونی بذر

Ø در تمام روش های ضد عفونی ، باید تمام سطوح بذر به سم آغشته شود . برای این منظور از سموم قارچ کش مناسب استفاده کنید . بعد از ضد عفونی ، بذر نباید به مدت طولانی در هوای آزاد قرار گیرد ، زیرا هوا اثر سم را از بین میبرد .

Ø هنگام ضد عفونی بذر و استفاده از سموم ، باید از دستکش استفاده کرد و دهان و بینی افرادی که عمل ضدعفونی را انجام می دهند ، باید با ماسک یا پارچه پوشاند .

Ø بذرهای ضد عفونی شده به هیچ عنوان نباید برای مصارف انسان و دام استفاده شود ، چون ایجاد مسمومیت می کند .

Ø ضد عفونی بذر در محفظه بذر کار توصیه نمی شود ، چون تمام نقاط بذر به سم آغشته نمی شود .

در نهایت قبل از کاشت با مشورت کارشناسان مراکز خدمات جهاد کشاورزی به منظور انتخاب بذر سالم و مرغوب و بوجاری و ضدعفونی بذر قبل از کاشت ، قدم اساسی برای بهبود زراعت خود بردارید .

مکاریان

کارشناس ترویج کشاورزی